6 min. leestijd · 30 June 2026
Het Individueel Keuzebudget (IKB) geeft je de vrijheid om een deel van je arbeidsvoorwaarden zelf in te zetten. Gebruik het bijvoorbeeld voor extra verlof, een fiets, een opleiding of laat het uitbetalen. Hoeveel IKB je ontvangt en welke mogelijkheden je hebt, hangt af van je werkgever en de cao.
Het IKB staat voor Individueel Keuzebudget. Het IKB is een budget dat je opbouwt boven op je bestaande arbeidsvoorwaarden. Het IKB is op te delen in twee delen; tijd en geld.
Je bepaalt zelf wanneer en waarvoor dit budget wordt ingezet, bijvoorbeeld voor extra vrije dagen of het aflossen van je studieschuld.
Kort gezegd: je bouwt een budget op en kiest zelf hoe je het gebruikt. Hoe fijn is dat!
Je hebt niet bij elke werkgever recht op een Individueel Keuzebudget. Het is goed om uit te zoeken of de werkgever dit aanbiedt voordat je solliciteert. Zo voorkom je teleurstellingen!
De meeste organisaties die deze optie aanbieden, zijn gemeentes, provincies, Rijksoverheid, sociaal werk en uitgeverijen.
Hoeveel Individueel Keuzebudget je krijgt, hangt af van je werkgever. Er is in Nederland geen vast percentage voor het IKB. In plaats daarvan, wordt het percentage van jouw IKB vastgelegd in je cao of je arbeidsvoorwaarden.
Het IKB wordt dus bepaald aan de hand van jouw inkomen en wordt als extra opgebouwd boven op je salaris.
Nu duidelijk is of je recht hebt op het Individueel Keuzebudget, is het tijd om op te helderen wanneer jij je IKB krijgt. Om dit duidelijk uit te kunnen leggen, splitsen we het weer op tussen tijd en geld.
Het Individueel Keuzebudget wordt maandelijks opgebouwd naar rato van je gewerkte uren en is dan ook direct inzetbaar. Wanneer je dit budget niet opneemt, wordt het volledige bedrag aan het eind van het jaar uitbetaald. Word je wekelijks uitbetaald? Dan zie je de opbouw van het IKB ook wekelijks terug op je loonstrook. Deze uitbetaling valt onder het bijzonder tarief.
Als uitzendkracht bouw jij je IKB-uren op per gewerkt uur. Na ieder uur wat je daadwerkelijk werkt, komt er een vast percentage aan verloftijd bij.
Heb jij je IKB-uren van dit jaar niet opgemaakt? Dan kun je deze als uitzendkracht helaas niet meenemen.
Als werknemer in vaste dienst kun je je IKB-uren wel meenemen naar het volgende jaar. Dit doe je door de uren in je IKB-spaarverlof te zetten. Hieraan zit over het algemeen geen vervaldatum, maar er geldt wel een maximumaantal uren dat je hierin kunt zetten. Dit maximum is afhankelijk van de cao.
Het hele doel van het Individueel Keuzebudget, was het creëren van meer flexibiliteit en vrijheid binnen jouw secundaire arbeidsvoorwaarden. Maar hoe ziet dat het eigenlijk uit? Wij hebben de voordelen (en nadelen) voor jou op een rijtje gezet!
Met het Individueel Keuzebudget creëert de werkgever keuzevrijheid, maar hoe ziet dat eruit? Dat is dus het mooie, want jij kunt zelf kiezen wat past bij jouw leven! Of jij nu graag je verlofuren opspaart voor een lange vakantie, of toch liever spaart voor een nieuwe fiets. Het is aan jou de keus!
Wil jij meer vrije tijd dan standaard in jouw contract staat? Dan kun je verlofuren bijkopen. Je gebruikt dus een deel van jouw IKB en ruilt dit in voor vrije uren. Na jouw aanvraag worden deze extra uren toegevoegd aan je verlofsaldo.
Jouw bruto-uurloon is de waarde van één verlofuur. Stel dat jouw bruto-uurloon 20 euro is en je één dag verlof wilt opnemen: 8 x €20 = €160. Dit bedrag wordt dan van jouw IKB afgetrokken.
Helaas kun je als uitzendkracht jouw uren niet opsparen. Als werknemer is vaste dienst kun je jouw IKB-uren wel opsparen. Maar hoe doe je dat?
Je hebt ieder jaar jouw IKB-budget. Dit budget kun je natuurlijk gebruiken om uren te kopen, zoals net werd uitgelegd. Je hoeft deze uren niet direct op te nemen. Je kunt deze uren opsparen. Dit doe je door ze in jouw spaarverlof te zetten.
In Nederland betalen we belasting, zoals bij iedereen bekend is. Gelukkig heeft Nederland een aantal fiscaalvriendelijke doelen om deze belasting te verminderen, waar je slim gebruik van kunt maken! Hierbij kun je denken aan de volgende doelen:
Studies en opleidingen zijn een fantastische manier om jezelf op professioneel niveau te ontwikkelen. Toch sluiten je interesses niet altijd aan bij het onderwerp waar je op werk mee bezig bent. Jouw Individueel Keuzebudget is de uitgelezen mogelijkheid om te investeren in dingen die niet gerelateerd zijn aan jouw werk.
Op deze manier kun jij iets leren waar jij geïnteresseerd in bent, zonder dat jouw portemonnee wordt geplunderd!
Helaas kun je als uitzendkracht geen uren opsparen, omdat uitzendwerk vaak een tijdelijk karakter heeft en opdrachten kunnen wisselen. Daarom worden opgebouwde uren binnen de daarvoor geldende termijn opgenomen of uitbetaald. Zo wordt er voorkomen dat je verlofuren blijven openstaan wanneer een uitzendovereenkomst eindigt.
Je kunt als werknemer is vaste dienst je IKB-uren in je spaarverlofsaldo zetten. Super interessant natuurlijk, hoe doe je dat?
Je hebt ieder jaar jouw IKB-budget. Dit budget kun je natuurlijk gebruiken om uren te kopen, zoals net werd uitgelegd. Je hoeft deze uren niet direct op te nemen, want je kunt ze opsparen. Dit doe je door ze in jouw spaarverlofsaldo te zetten. Zo kun je sparen voor een lange vakantie, of gewoon om wat extra vrije dagen achter de hand te hebben.
Ondanks dat het Individueel Keuzebudget enorm veel voordelen heeft, kleven er ook een aantal nadelen aan het IKB;
Het bijzonder tarief, we zagen het net al even naar voren komen.
Wanneer je ervoor kiest om jouw Individueel Keuzebudget uit te laten betalen, wordt dit met het bijzonder tarief belast. Het maakt niet uit of je het in één keer of per maand laat uitbetalen, de hoeveelheid belasting blijft hetzelfde.
Dit bijzonder tarief geldt wanneer de inkomsten vallen onder het ‘tabel bijzondere verloning’.
Het bijzonder tarief is een hoger belastingpercentage dat de Belastingdienst gebruikt voor extra inkomen boven op je normale salaris. Dit hogere percentage wordt gebruikt om naheffingen te voorkomen. Het percentage ligt vaak rond de 40-50%, maar dat is een voorlopige inhouding. Bij je belastingaangifte wordt berekend hoeveel belasting je echt moet betalen. Soms krijg je dan nog geld terug!
Het Individueel Keuzebudget verhoogt je belastbaar inkomen, omdat het wordt gezien als loon. Dit kan invloed hebben op inkomensafhankelijke toeslagen en uitkeringen. Wanneer jouw inkomen hoger wordt, kan het betekenen dat je minder of zelfs geen toeslag meer ontvangt.
Maar er is ook goed nieuws!
Wanneer je je Individueel Keuzebudget inzet voor fiscaalvriendelijke doelen, verhoogt dit je belastbaar inkomen niet.
is een speciaal (vaak hoger) belastingpercentage dat in Nederland wordt toegepast op incidentele inkomsten, zoals vakantiegeld, een bonus, een eindejaarsuitkering of overwerk.
Het is fiscaal het slimst om jouw IKB te investeren in fiscale doelen, zoals het fietsplan of een studie gerelateerd aan jouw beroep.
Het IKB werkt hetzelfde als bij fulltime werken, de opbouw wordt naar verhouding van je contracturen berekend.
Bij langdurig ziek zijn, kan dit de opbouw van jouw IKB beïnvloeden. Wil je weten hoe dit invloed heeft op jouw IKB? Controleer dan je cao.
Bij ontslag ontvang je het IKB-budget dat nog niet is uitbetaald en het opgebouwde IKB-spaarverlof. Niet opgenomen vakantie uren en IKB-uren worden ook uitbetaald. De hoogte daarvan wordt berekend op basis van het deel van het jaar dat je in dienst bent geweest.
Nee, het IKB is niet verplicht. Of je recht hebt op IKB, hangt af van jouw werkgever en de arbeidsvoorwaarden van de cao.
